عقد واقع شده ضرر ندارد كه به وكالت بخواند ، بلكه به قول يك كس نيز مىشود ، اگر چه زوج باشد واحتياج به ثبوت شرعي ندارد . واگر خواهند كه عاقد نيز شاهد باشد مىبايد وكالت ثابت شود به دو شاهد عادل ، يا شياع مفيد علم ، يا قرائن قويّه كه از آن علم به هم رسد . سؤال ضعب [ 872 ] : غلامي مأذون در تزويج ؛ عقدي كرد به مهرى كه اگر آقا قبول كند عقد باطل شود ؛ چه نحو مىشود ؟ جواب : اين در صورتي است كه خودش را مهر قرار داده پس عقد باطل مىشود به سبب لزوم دور « 1 » . سؤال ضعج [ 873 ] : عورت زن نسبت به محارم قبل ودبر است يا از ناف است تا سر زانو ؟ جواب : ظاهرا همين عورتين است ، واعتبار ناف تا زانو أحوط است . سؤال ضعد [ 874 ] : دو كس با هم لواطه كرده‌اند أولاد خود را به هم تزويج مىتوانند كرد يا نه ؟ جواب : بلى ظاهرا ، وقولي به حرمت در آن نقل شده « 2 » ودليلي از براي آن ظاهر نيست . سؤال ضعه [ 875 ] : اگر خواستگارى متعارف به غير عقد عربى وفارسي شده واز ايشان أولاد به هم رسيده چه حكم دارد ؟ جواب : اگر عالم به تحريم باشند أولاد زنا است واگر شبهه شده باشد بر

--> ( 1 ) تصوير دور به اين صورت است كه : مالك شدن زن بر عبد متوقف است بر اينكه عبد شوهر أو باشد ، شوهر واقع شدن عبد بر زن متوقف است بر اينكه زن مالك بر اين عبد باشد ، پس اين دور است . لازم به يادآورى است كه : بطلان اين عقد بخاطر لزوم دور نيست بلكه بخاطر اجماع وروايات است . مراجعه شود به : شرح لمعه : 3 / 307 ، مسالك الأفهام : 3 / 376 ، حدائق الناضرة : 19 / 386 و 387 . ( 2 ) حدائق الناضرة : 23 / 601 .